Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ - KẺ SÁT NHÂN THẦM LẶNG

Mức độ không khí bị ô nhiễm đang rất cao ở nhiều nơi trên trái đất. Một báo cáo mới nhất của Tổ chức Y tế Thế giới (WTO) cho biết 9 trong số 10 người trên thế giới hiện nay hít thở không khí bị ô nhiễm. “Ô nhiễm không khí đe dọa tất cả mọi người, nhưng những người nghèo nhất và ở ngoài lề chịu nguy hiểm nhiều nhất” – Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyeses, Tổng giám đốc WHO khẳng định. “Không thể chấp nhận được việc hơn 3 tỉ người, phần lớn là phụ nữ và trẻ em, vẫn hit thở khói độc hàng ngày từ việc sử dụng lò và chất đốt ô nhiễm trong nhà mình. Nếu chúng ta không có hành động khẩn cấp chống sự ô nhiễm không khí, chúng ta sẽ không bao giờ tiến gần tới việc phát triển bền vững”, Tổng giám đốc WHO kêu gọi.

WHO ước tính rằng khoảng 7 triệu người chết mỗi năm vì không khí bị ô nhiễm xâm nhập vào phổi và hệ thống tuần hoàn gây nên các loại dịch bệnh, tai biến tim mạch, ung thư phổi, bệnh mãn tính và viêm nhiễm, t rong đó có bệnh viêm phổi.

Con số cho biết năm 2016, chỉ việc không khí môi trường xung quanh bị ô nhiễm đã cướp đi sinh mạng của 4,2 triệu người trên trái đất, còn không khí bị ô nhiễm trong các gia đình do sử dụng các chất đốt độc hại và phương tiện đun nấu kém đa giết chết khoảng 3,8 triệu người.

Hơn 90% cái chết liên quan đến không khí bị ô nhiễm xảy ra ở các nước có thu nhập thấp, chủ yếu ở châu Á và châu Phi, tiếp đến là các nước có thu nhập trung bình ở vùng Địa Trung hải, châu Âu và châu Mỹ.

Khoảng 3 tỉ người – tức hơn 40% dân số của thế giới hiện thời - vẫn chưa được tiếp cận với các chất đốt sạch và các phương tiện đun nấu đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật trong nhà, nguồn gây nên ô nhiễm không khí chính trong gia đình. WHO đã theo dõi sự ô nhiễm không khí trong gia đình hơn 1 thập kỷ qua, song trong khi tỉ lệ tiếp cận với chất đốt sạch và phương tiện đun nấu bảo đảm kỹ thuật đang tăng lên ở nhiều nơi, thì ở các nơi có tỉ lệ dân số tăng nhanh trên thế giới, cụ thể là ở sa mạc Sahara tình trạng không được cải thiện nhiều.

WHO thừa nhận rằng ô nhiễm không khí là một nhân tố dễ dẫn đến rủi ro nhất với các loại dịch bệnh không có khả năng lan truyền, gây ra khoảng 1/4 (tức 24%) tỉ lệ tử vong của người lớn từ bệnh tim, 25% từ tai biến, 43% bệnh đường hô hấp và 29% từ ung thư phổi

Vài con số từ báo cáo của WHO:

·       Khoảng 90% dân số thế giới hít thở không khí bị ô nhiễm

·       Mức độ không khí bị ô nhiễm nặng nhất là các khu vực Quanh vùng Địa Trung Hải và Đông Nam Á, với mức độ ô nhiễm không khí vượt 5 lần giới hạn cho phép của WHO.

·       Các quốc gia có thu nhập và mức sống cao, cụ thể châu Âu, châu Mỹ và Tây Thái Bình Dương có mức độ ô nhiễm không khí thấp nhất. Đứng đầu danh sách quốc gia có không khí sạch nhất theo WHO là Phần Lan, Estonia, Thụy Điển, Canada, Na Uy và Iceland.

Cuộc chiến không của riêng ai

Kết quả trên đây được rút ra từ số liệu được hơn 4300 thành phố ở 108 quốc gia trên thế giới cung cấp cho WHO. Kể từ năm 2016, hơn 1000 thành phố đã ghi tên vào bảng dữ liệu của tổ chức y tế lớn nhất này của thế giới. Điều đó nói lên rằng càng ngày càng có thêm nhiều quốc gia coi trọng vấn đề ô nhiễm không khí và đưa ra hành động nhằm giảm sự ô nhiễm không khí hơn bất cứ lúc nào.

Không khí bị ô nhiễm không có biên giới. Việc nâng cao chất lượng không khí đòi hỏi sự phát triển bền vững và sự phối hợp hành động ở mọi cấp, mọi ngành và cả từng người dân. WHO kêu gọi các nước cần hợp tác cùng nhau nhiều hơn trong việc tìm ra các giải pháp cho giao thông bền vững, các sản phẩm năng lượng sạch, sử dụng và chế biến chất thải.

 Lê Lam (theo WHO)

Nguồn: (http://www.who.int/airpollution/en/)

Giáo dục phổ thông: tuyển sinh ở Việt Nam và Phần Lan

Khó khăn và tốn kém ở Việt Nam

Những ngày qua, trên các phương tiện truyền thông cũng như trên mạng xã hội tràn ngập thông tin phản ảnh sự bức xúc của phụ huynh và học sinh cũng như những vấn đề liên quan đến tổ chức của cuộc thi vào lớp 10 ở hai thành phố lớn Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. 

Chỉ riêng Hà Nội, 94.499 thí sinh phải đọ sức hết sức khốc liệt trong cuộc thi kéo dài hai ngày để giành một trong 63.050 suất tại các trường công lập của thành phố. Cùng với gần 95 ngàn học sinh là cũng xấp xỉ con số đó phụ huynh đưa đón, chờ đợi. Nếu tính cả hai chương trình (đơn bằng và song bằng) hệ bình thường và hệ chuyên, sẽ có tới 6 ngày thi. Không biết từ trước đến nay đã có một thống kê nào về những chi phí và thiệt hại từ cuộc thi kiểu này chưa? Tôi tin là con số sẽ lớn lắm.  

Ngoài cuộc thi này, hàng năm các em học sinh phổ thông ở nước ta còn có cuộc thi khác cũng căng thẳng không kém mấy là thi vào lớp 6. Một số nơi lại còn phải thi tuyển vào lớp 1. Như vậy nếu tính cả kỳ thi tốt nghiệp phổ thông trung học, một học sinh phổ thông Việt Nam phải trải qua tới ít nhất 3 cuộc thi, nhiều nhất là 4 cuộc thi bắt buộc.  

Đơn giản và tiết kiệm ở Phần Lan

          Cùng thời gian với cuộc thi vào lớp 10 ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, tuần qua các rường trung học phổ thông (gọi là Lukio) ở thành phố Helsinki của Phần Lan cũng công bố việc tuyển sinh vào lớp 10 của trường mình. Nhưng khác với Việt Nam việc tuyển sinh vào lớp 10 từ xưa đến nay không cần tới cuộc thi nào cả mà do các trường tự quyết định dựa vào điểm tổng kết các môn học ở năm lớp 9 của học sinh đăng ký vào trường. Cái khác nữa là, cũng như đại học, học sinh có quyền đăng ký vào học lớp 10 ở bất cứ trường nào trong cả nước, miễn là đủ điểm trường yêu cầu.

           Năm học 2018-19 tới, điểm xét tuyển cao nhất để vào lớp 10 trong 37 trường lukio ở Helsinki là 9,6/10 và thấp nhất là 7,3/10. Mỗi học sinh được quyền đăng kí vào lớp 10 ở 5 trường và bắt buộc phải chọn nguyện vọng đầu tiên nếu điểm tổng kết đủ điểm trường yêu cầu. Sức cạnh tranh và danh tiếng của các trường dựa vào điểm đầu vào lớp 10 này và điểm thi tốt nghiệp trung học (tức thi hết lớp 12).

          Giáo dục phổ thông từ (lớp 1-12) cùng với nhà trẻ và mẫu giáo ở Phần Lan do các địa phương phụ trách. Chính phủ trung ương chỉ phụ trách giáo dục đại học. 

Giáo dục nhà trẻ và mẫu giáo là tự nguyện dành cho trẻ em dưới 7 tuổi. Các cháu có thể đến nhà trẻ công lập hoặc nhà trẻ tư nhân và phải trả tiền. Tuy nhiên, mức đóng tùy vào thu nhập của bố mẹ hoặc người nuôi dưỡng các cháu. Nếu bố mẹ hoặc người nuôi dưỡng có thu nhập thấp, trẻ vẫn được đến trường mà không phải trả tiền.

          Giáo dục cơ sở (từ lớp 1-9) là phổ cập và bắt buộc với mọi trẻ em trong cả nước từ 7 đến 16 tuổi. Địa phương nơi trẻ sinh sống có trách nhiệm cung cấp giáo dục miễn phí cho tất cả trẻ em trong độ tuổi này từ cơ sở vật chất, tổ chức các lớp học, tuyển chọn giáo viên. Bên cạnh không phải đóng tiền học, được nhận sách giáo khoa và tài liệu học tập không phải trả tiền, học sinh còn được ăn một bữa trưa không mất tiền ở trường. Ngoài ra, các em còn được quyền học ở trường học gần nơi cư trú nhất, nhưng cũng được tự do lưạ chọn trường khác mà các em ưa thích, nếu trường này còn chỗ và các em đáp ứng điều kiện của trường. Với những nơi dân cư thưa thớt, học sinh phải đi học ở trường học xa nhà quá 5 km thì địa phương phải có phương tiện công cộng để đưa đón học sinh miễn phí.

          Tuy nhiên, trẻ em có thể học ở nhà nếu bố mẹ hoặc người nuôi dưỡng bảo đảm được điều đó với chính quyền địa phương. Nếu vì lý do nào đó trẻ không đến trường học được thì địa phương phải có trách nhiệm sắp xếp cho trẻ hình thức thích hợp để được học tập. Với trẻ em bắt đầu bước vào tuổi đi học lớp 1, địa phương có trách nhiệm báo cho gia đình biết để đăng ký học cho trẻ. Nếu địa không báo cho gia đình thì sẽ bị coi là phạm luật và phải chịu trách nhiệm. 

          Việc chấm điểm chỉ thực hiện từ lớp 8 trở đi, còn từ lớp 1- 7 các bài kiểm tra cũng như chứng nhận cuối năm chỉ nhận xét bằng lời hoặc văn bản viết từ giáo viên. Trong 12 năm học phổ thông chỉ có một cuộc thi quốc gia duy nhất vào cuối năm học lớp 12 là thi tốt nghiệp trung học. Mặc dù số lượng thí sinh không lớn (chỉ khoảng 40 000-50 000 mỗi năm), song cuộc thi này cũng được tổ chức 2 lần trong năm vào mùa thu và mùa xuân cho thí sinh được quyền lựa chọn. Kết quả cuộc thi này có thể được làm căn cứ để xét tuyển vào một số ngành, trường đại học. 

 

Trường THPT Ressu ở Helsinki, trường nổi tiếng nhất ở Phần Lan

 

          Với cách thức tuyển sinh gọn nhẹ và hệ thống giáo dục đơn giản như vậy, nhưng chất lượng giáo dục phổ thông của Phần Lan vẫn dẫn đầu thế giới trong hơn một thập kỉ qua. Cho đến nay các phương tiện truyền thông cũng như các nhà giáo dục trên thế giới vẫn chưa giải mã được bí quyết thành công của giáo dục nước này.

          Nhân đây, cần nói thêm rằng lâu nay nhiều sách báo viết về giáo dục Phần Lan cho rằng Phần Lan không có các trường tư mà chỉ có trường công. Kỳ thực không phải như vậy. Phần Lan có cả trường tư và trường công như nhiều quốc gia khác. Chỉ riêng thành phố Helsinki đã có 23 trường công và 14 trường tư. Nhưng trường tư và trường công của Phần Lan có điểm giống nhau là người học không phải đóng học phí (trừ một số trường tư quốc tế) và cũng được nhận kinh phí từ địa phương như trường công theo số lượng học sinh[1].

Bài đã đăng tại:

http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/tuyen-sinh/hoc-sinh-phan-lan-vao-lop-10-nhe-nhang-nhu-the-nao-457288.html 

---

[1] Xin xem thêm: Võ Xuân Quế, Phần Lan-Ngôi sao Phương Bắc, Nhà xuất bản Thế giới và VIVAFIN, xuất bản lần thứ hai, Hà Nội 2017

CÁCH TRUNG QUỐC GẶM NHẮM CHÂU ÂU (I)

Khách du lịch yêu thích rượu đi lại nhộn nhịp trên đường phố cổ kính của thị trấn nhỏ Saint-Émilion. Cô gái trẻ Trung Quốc gần như đánh rơi que kem xuống đất khi có người hỏi cô nghe tên diễn viên Triệu Vi không?

- Dĩ nhiên rồi, ở Trung Quốc ai mà chẳng biết đến cô ấy! Trang trại nho của cô ấy có thật ở gần đây không? Một người phụ nữ họ Vương hỏi.

Triệu Vi là một ngôi sao điện ảnh, người mẫu và ca sĩ nhạc pop 42 tuổi - người được trả thù lao cao nhất ở Trung Quốc. 

Ngoài điện ảnh và âm nhạc, Triệu Vi còn có niềm đam mê thứ ba là rượu Pháp. Năm 2011 cô thực hiện được niềm mơ ước của mình và mua một trang trại rộng 7 hecta ở vùng rượu nổi tiếng Saint-Émilion miền tây nam nước Pháp.

- Khi nhìn thấy trang trại này cô Triệu nhận ra ngay đây chính là trang trại trồng nho mà cô ao ước. Trước đó chúng tôi đã đi xem hàng trăm trang trại nho, Sue Zhang - người đại diện ở Pháp của Triệu Vi cho biết.

                                                           

Trang trại Château Monlot với cờ Trung Quốc, Pháp và EU

Cô Trương đón khách đến thăm lâu đài cổ hơn 400 năm tuổi. Trên cổng lâu đài có treo cờ Pháp, Trung Quốc và EU. Chủ nhân tòa lâu đài không có mặt vì đang bận việc ở châu Á, nhưng hàng ngày vẫn theo dõi tình hình diễn ra ở lâu đài. Sếp của tôi luôn bảo: “Rượu là một nghệ thuật. Cô ấy đã nếm đủ các loại rượu trên khắp thế giới, nhưng cô thích nhất là rượu ở Saint-Émilion. Đích mà cô hướng tới là sản xuất được một loại rượu tốt nhất không đếm xỉa đến kinh phí”, cô Trương kể. Vì vậy, lâu đài Château Monlot nằm trong vùng đất được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới đã được sửa chữa lại từ hầm rượu cho đến mái. Một trong những chuyên gia giỏi nhất về loại nho Merlot đã được thuê tới làm việc ở đây. 

Những mùa rượu đầu tiên vừa được đem ra thị trường và các tiệm ăn nổi tiếng của Phấp đã đặt hàng. Rượu này cũng nhận được nhiều lời ngợi khen cả từ người Pháp. Đây là điều đặc biệt đối với trang trại có chủ sở hữu là người Trung Quốc, bởi vì thông thường rượu của người Trung Quốc sản xuất tại Pháp được chuyển về Trung Quốc cho những bàn tiệc của những người trung lưu đang ngày một nhiều thêm ở nước này. Hiện nay 1/10 dân số Trung Quốc, tức là khoảng hơn 100 triệu người, uống rượu hàng ngày.

Cho đến nay người Trung Quốc đã mua tất cả 140 trang trại nho ở vùng Bordeaux này. Chúng ta chưa có thể nói con số này là lớn vì nó chỉ chiếm 3% diện tích đất trồng nho ở đây. Những nơi khác trên đất Pháp việc mua đất của người Trung Quốc không hiếm. Thế nhưng người Trung Quốc không chỉ muốn sở hữu những chùm nho ngon ngọt trên đất Pháp mà hiện tượng mới hơn và gây tranh cãi nhiều hơn là mục đích mua đất của người Trung Quốc trong những năm gần đây.

Tại Pháp, các nhà đầu tư Trung Quốc đã mua hàng ngàn hecta đất canh tác. Gần đây nhất là cuối năm ngoái, một thương gia Trung Quốc đã mua gần 900 hecta đất trồng trọt ở vùng Allien, miền trung nước Pháp. Ông ta trả 10 triệu euro cho thương vụ đó. Vị thương gia này là đại diện cho công ty đa ngành Reward Group. Thông tin này đã khiến người dân địa phương bức xúc. Không ai hiểu được vì sao người Trung Quốc lại muốn mua đất ở vùng quê yên bình của họ, ngay cả vị thị trưởng.

- Không biết họ định làm gì ở đây? Những người chủ mới này có định trồng trọt hay không và nếu có thì đến mức độ nào? Hay họ định thay đổi gen, thị trưởng Daniel Marchand đã bày tỏ sự bức xúc khi trả lời phỏng vấn kênh truyền hình France 2.

Công ty khổng lồ Trung Quốc này trước đây cũng đã mua nhiều đất ở miền trung nước Pháp. Cho tới nay, họ đã là chủ nhân của tất cả khoảng 3 000 hecta đất canh tác ở Pháp, tức khoảng 1/5 diện tích của Helsinki. Vấn đề không phải là việc sở hữu đất quá lớn. Nhưng Reward Group không phải là công ty duy nhất muốn sở hữu đất canh tác ở Pháp. Tờ báo Kinh tế Challenges cho biết một công ty lớn khác của Trung Quốc hình như cũng đang xúc tiến những thương vụ mua đất tương tự ở Pháp.

Theo tin từ báo này, một công ty đang được giấu tên có lẽ đã thuê một văn phòng luật tại Paris đứng ra thương thảo về việc mua những cánh đồng trồng yến mạch ở vùng Beauce, phía nam Paris. 

Người dân ở những nơi khác cũng thấy khó hiểu: tại sao người Trung Quốc lại mua đất canh tác đắt đỏ cách xứ sở họ hàng ngàn cây số? Chẳng lẽ ngoài vang Bordeaux họ còn muốn đem cả bánh mỳ Pháp về Trung Quốc?

Tỉ phú Hu Keqin đang có những dự định rất lớn. Ông ta muốn dân tộc vốn chỉ quen với gạo và mì làm bạn với bánh mì Pháp vỏ giòn. Tỉ phú này chính là người lãnh đạo và giữ cổ phần của tập đoàn Reward Group đã mua hàng ngàn hecta đất nói đến ở trên. Trong vòng 5 năm tới ông ta sẽ khai trương đến 1500 xưởng bánh mỳ trên khắp Trung Quốc, nơi người ta sẽ bán bánh mỳ được làm từ ngũ cốc Pháp. 

- Chúng tôi muốn bánh mỳ Pháp chiếm lĩnh Trung Quốc. Sức mua sẽ khổng lồ. Tôi tin rằng thế hệ sinh ra từ thập niên 80, 90 của thế kỷ trước đã đi du lịch nhiều nơi trên thế giới sẽ thích bánh mỳ của chúng tôi. Ông Hu Keqin chia sẻ khi trả lời phỏng vấn hãng AFP. 

Ở Trung Quốc, Pháp là thương hiệu được tin cậy. Reward Group đã quảng cáo ở Trung Quốc rằng họ bán các sản phẩm được làm ra từ ngũ cốc của Pháp. Họ hy vọng quảng cáo này có sức hấp dẫn người Trung Quốc vốn rất sợ hãi lương thực, thực phẩm giả nội địa. Tập đoàn này tin tưởng việc xuất khẩu ngũ cốc từ Pháp về Trung Quốc là rất triển vọng về kinh tế vì ngoài thương hiệu ra nó còn đảm bảo khâu an toàn. Reward Group đã hợp tác với một công ty ở Pháp nhằm tiếp thu quá trình sản xuất và công nghệ của Pháp về an toàn thực phẩm.

Đối với Hu Keqin, những thương vụ mua đất này là việc kinh doanh, nhưng với Trung Quốc nó là chiến lược. Thông qua các thương vụ này Trung Quốc muốn bảo đảm lương thực cho công dân của họ trong tương lai. 

Hiện nay Trung Quốc có 1,4 tỉ dân, tức 20% dân số thế giới. Nhưng quốc gia này chỉ sở hữu 10% đất canh tác của thế giới. Tương lai tỉ lệ này sẽ giảm đi vì dân số tăng lên trong khi đất canh tác sẽ bị đô thị hóa.

Trung Quốc đang tính rằng nên mua đất canh tác ngay từ bây giờ, vì theo họ trong tương lai việc mua đất sẽ khó khăn hơn. Dân số trên trái đất tăng lên không ngừng cùng với hiện tượng sa mạc hóa do trái đất nóng dần lên và môi trường bị hủy hoại.

                                Một số cơ sở hạ tầng Trung Quốc mua hoặc đầu tư ở châu Âu

Pháp không phải là quốc gia duy nhất mà Trung Quốc mua đất. Họ còn mua ở nhiều nơi khác như Ucraina, Bulgari. Ngoài châu Âu, người Trung Quốc còn mua hoặc thuê đất canh tác, nhất là ở châu Phi, châu Mỹ Latinh và Đông Nam Á. Ở Australia, những thương vụ Trung Quốc mua đất đã gây nên nhiều lo ngại, vì vậy năm 2015 nước này đã thắt chặt quy định mua đất đối với người nước ngoài.

Ngoài đất canh tác, Trung Quốc còn quan tâm đến những vị trí mang tính chiến lược của châu Âu. 

Nhiều mạng lưới điện, sân bay, hải cảng đã được mua hay cố mua bằng tiền của Trung Quốc. Vụ mua bán nổi tiếng nhất có lẽ là việc mua hải cảng Pireus của Hy Lạp, quốc gia chìm trong khủng khoảng kinh tế. Ngoài ra Tập đoàn vận tải biển Cosco của nhà nước Trung Quốc còn sở hữu hải cảng Zeebrugge của Bỉ, có đa số cổ phần trong các cảng Valencia và Bilbao của Tây Ban Nha.

Tiền Trung Quốc được đầu tư vào các mạng lưới điện ở Bồ Đào Nha và Italia. Người Trung Quốc cũng có đa số cổ phần ở sân bay Hahn (Frankfurt).

Ở Pháp, Trung Quốc đầu tư vào các chuối khách sạn và thời trang, các câu lạc bộ bóng đá và vào các hải cảng và sân bay. Công ty China Merchants Holdings đã sở hữu 49,9% sân bay Toulou và 49% ở cảng hàng hóa Terminal Link (Marseille). Người Trung Quốc cũng mua đất ở gần sân bay Châteauroux, miền trung nước Pháp.

Phần của người Trung Quốc trong vốn đầu tư của nước ngoài vào Pháp hiện chỉ chiếm 2%, song giờ đây nó đang tăng từng ngày. Reward Group đã từng mua đất ở miền trung nước Pháp là một công ty tư nhân. Nhưng khi mua đất canh tác nó đã thực hiện chiến lược mang tính quốc gia của Trưng Quốc.

Giới truyền thông Pháp đã cố gắng săn lùng thông tin về công ty này và mục đích của họ khi thực hiện việc mua đất. Kênh truyền hình France 2 đã phỏng vấn doanh nhân Christophe Dequidt, người đã từng gặp tỉ phú Hu Keqin ở Trung Quốc trước đây. Dequidt cho biết khi đó Hu có nói mình đang làm việc vì lợi ích quốc gia.

“Hu Keqin kể rằng ông được lệnh rời vị trí là một vị tướng trong quân đội sang lãnh đạo một công ty công nghiệp và nhiệm vụ của ông là chiếm lĩnh thế giới.” Dequit nói trong cuộc phỏng vấn.

Không chỉ người Trung Quốc, mà người các nước như khác Anh và Hà Lan cũng mua khá nhiều đất canh tác của Pháp. Nhưng theo suy nghĩ của người Pháp, người Trung Quốc đáng sợ hơn người nước khác. Các tổ chức công đoàn của những người trồng trọt coi việc làm của doanh nhân Hu Keqin là việc cướp đất dưới vỏ bọc mua đất. Trên nguyên tắc, chính phủ Pháp có khả năng ngăn chặn việc bán đất canh tác cho người nước ngoài. Công ty Safe – một công ty phi lợi nhuận do các nhà trồng trọt và nhà nước cùng sở hữu, phụ trách việc cân đối việc mua đất trồng trọt có quyền mua trước tất cả các khu đất canh tác. Người ta sử dụng quyền này vào việc mua từng phần đất mà không mua toàn thể.

Nhưng lỗ hổng này đã bị các nhà đầu tư Trung Quốc lợi dụng: ví dụ Tập đoàn Rewward của ông Hu Keqin đã mua 900 hecta đất ở vùng Allier bằng cách mua các phần nhỏ ở những vị trí khác nhau và chỉ mua 98%. 

Tổng thống Emmanuel Macron đã nhận thấy cần thiết phải lên tiếng mạnh mẽ trong vấn đề mua bán đất này. Ông đã đưa ra chính sách nghiêm ngặt hơn đối với những người tiền nhiệm trong việc mua đất của người Trung Quốc.

- “Chúng ta không thể cho quốc gia khác mua hàng trăm, hàng ngàn hecta đất, nhất là khi chúng ta không biết rõ mục đích sử dụng đất này của họ.” - Ông Macron đã nói như vậy với những người làm nông trẻ của Pháp vào tháng 2/2018 vừa qua.

Chủ tịch TQ Tập Cận Bình đón TT Pháp Emmanuel Macron tại Bắc Kinh 9.1.2018

Emmanuel Macron hứa sẽ thắt chặt quy định liên quan đến việc mua bán đất. Theo Tổng thống điều đó là cần thiết, bởi vì sự đầu tư này có tính chiến lược, liên quan đến chủ quyền của nước Pháp. Bức tranh đe dọa thực phẩm trong nước đã gây ra những phản ứng mạnh ở nước Pháp. Ngoài ra, gần đây nước Pháp cũng đã thức tỉnh để bảo vệ những vị trí mang tính chiến lược của mình.

Tháng 2/2018 vừa qua, chính phủ Macron đã ngăn ngừa một công ty Trung Quốc mua đa số cổ phần của sân bay Toulou, bởi vì sân bay này có tầm quan trọng chiến lược đối với nước Pháp, nhất là đối với ngành công nghiệp sản xuất máy bay Airbus. 

Là một nước lớn trong EU, nước Pháp tích cực hơn trong việc bảo vệ nền kinh tế của nước mình. Trong chuyến thăm Trung Quốc vào tháng 1/2018, ông Macron lên tiếng về dự án: “Một vành đai, một con đường” mà Trung Quốc đang chuẩn bị và thúc đẩy. Mục tiêu của dự án này là tạo ra những con đường thương mại mới và kết nối Trung Quốc với các nước láng giềng, Trung cận Đông, châu Phi và châu Âu. Nhưng phương tây nghi ngờ rằng ý tưởng này là nhằm tăng cường ảnh hưởng của Trung Quốc.

- Chúng ta xây dựng đường sá để kết nối chứ không thể chỉ nhằm một hướng, Ông Marcon nói. Phát biểu này được hiểu nó ám chỉ rằng thương mại giữa EU và Trung Quốc quá chênh lệch. Theo Marcon, những kế hoạch này của Trung Quốc đòi hỏi các nước châu Âu có sự đồng thuận mạnh hơn.

- Trong quan hệ với Trung Quốc, châu Âu đã bị chia rẽ quá lớn. Trung Quốc sẽ không coi trọng những phần đất mà ai đó để hở, - Marcon nói.

Pháp và Đức có cách nhìn khác với các nước nhỏ khác của EU trong việc phản ứng như thế nào với đầu tư từ Trung Quốc. Không chỉ các nước Đông, Trung Âu mà các nước Bắc Âu, trong đó có Phần Lan cho rằng không nên cân nhắc việc đầu tư này trên phạm vi toàn EU.  

Dư âm về người Trung Quốc ở Pháp, ngay cả vùng rượu nho Bordeaux, mấy năm trước đây đã rất xấu. Khi đó người ta nghĩ rằng người Trung Quốc gom các trang trại nho ở Pháp vì tiền và vị thế của chúng chứ không để ý đến truyền thống cũng như chất lượng của nho và rượu nơi đây. Những suy nghĩ này có cơ sở vì người Trung Quốc đã bỏ mặc nhiều trang trại mà họ mua khi thiếu hiểu biết hoặc không quan tâm lâu dài tới việc sản xuất.

Theo cách nhìn của người Pháp, điều này không chỉ gây bức xúc mà còn rất nguy hiểm. Những trang trại nho ở Bordeaux là một phần di sản văn hóa của Pháp và thật đáng xấu hổ khi những trang trại này lọt vào tay những trọc phú không tên tuổi. 

Ngay từ khi đó người Pháp đã cân nhắc tới việc có nên thắt chặt quy định về việc mua bán đất hay không để hạn chế sự hiện diện của người nước ngoài trên các mảnh đất canh tác của họ.

Tuy nhiên, bây giờ cách nhìn này đã thay đổi. Địa vị của những người mua đất Trung Quốc đã được cải thiện. Đó là ý kiến của nhà văn Laurence Lemaire, một chuyên gia về rượu và là người rất am hiểu về Trung Quốc.

Theo Lemaire, ngày nay những người mua trang trại nho ở Pháp là những người giàu có, yêu thích rượu kiểu như diễn viên Triệu Vi, còn nếu không là những trọc phú mua rồi để lại cho người Pháp quản lý. “Tiếng tăm của những người sản xuất rượu Trung Quốc đã được cải thiện. Những người chủ mới đã coi trọng việc sản xuất và tiền của họ là sự giải cứu với nhiều trang trại.” – Leimaire nói.

Những năm gần đây, các trang trại nho ở Pháp không phải là những đầu tư đem lại nhiều lợi nhuận nhất.

Rượu Bordeaux được sản xuất theo phương pháp truyền thống và nho của vùng này rất nhạy cảm đối với thay đổi của thời tiết. Những đêm sương giá của mùa xuân năm trước cũng như những trận mưa đá của mùa xuân năm nay đã hủy hoại hết những cánh đồng nho. Sản lượng nho thu được ở Bordeaux thấp kỉ lục.

Vậy nên các trang trại nho được rao bán rất nhiều và không phải trang trại nào cũng có người mua từ Pháp hay châu Âu. Đối với những người Pháp đang vật lộn với khó khăn trong chính sách thuế thừa kế và chi phí cao khác thì đồng tiền của Trung Quốc được chào đón.

Cách đây vài tháng rất nhiều doanh nhân và các nhân vật nổi tiếng trên thế giới đã được mời đến dự khai trương trang trại rượu vừa được khôi phục lại của Triệu Vi ở Château Monlot, trong đó có cả ca sĩ Sting cũng đến biểu diễn. Dân địa phương cũng được tham dự. Những người chủ sở hữu mới của các trang trại kể rằng có mấy người Pháp đến nắm tay họ và cảm ơn họ đã giải cứu trang trại. Cho tới lúc này Triệu Vi được biết đến nhiều nhất trên thế giới là vai diễn trong bộ phim đắt nhất của châu Á do Ngô Vũ Sâm đạo diễn, có tên Đại chiến Xích Bích.

Nhưng hiện giờ Triệu Vi lại nổi tiếng ở Pháp trong giới say mê rượu vang.

Việt Xuân dịch từ tiếng Phần Lan[1]

---

[1] Nguyên bản tiếng Phần Lan: ”Kiina ostaa Eurooppaa pala kerrallaan” của Annastiina Heikkilä, Stina Tuominen, Eemeli Martti và Maria Tolsa, đăng tại: https://yle.fi/uutiset/3-10248419#. Đây là bài 1 trong loạt 4 bài điều tra về chủ đề này.